Dalawang daang taon na ang nakalipas, kakila-kilabot na mga lugar ang mga bilangguan sa England. Nagsisiksikan ang mga babae at bata sa madidilim na silid, madalas ay kulang sa pagkain o damit. May mga batang doon pa ipinanganak. Karamihan sa mga tao ay hindi man lang sila naiisip.
May isang babaeng nakaisip sa kanila.
Isang inang Quaker
Ipinanganak si Elizabeth Fry sa England noong 1780. Kasapi siya ng mga Quaker, isang grupong Kristiyano na naniniwalang bawat tao ay may dalang bahagi ng Diyos at dapat tratuhin nang may dignidad. Nag-asawa siya, at nagkaroon siya ng labing-isang anak.
Noong 1813, may kaibigang nagkuwento sa kaniya tungkol sa mga babae sa Newgate, isang bilangguan sa London, ang kabisera ng England. Pumunta siya para makita ito mismo.
Nadatnan niya ang mga tatlong daang babae at ang kanilang mga anak na nagsisiksikan sa ilang silid. Natutulog sila sa sahig at nagluluto at naglalaba sa mismong lugar na tinitirhan nila. Ang ilan ay naghihintay ng paglilitis. Ang ilan ay naghihintay na ipadala sa kabilang dulo ng mundo, sa Australia, na noon ay kolonya ng Britain, bilang parusa.
Ang ginawa niya
Nagdala si Elizabeth ng mga damit para sa mga bata. Pagkalipas ng ilang taon, mga 1816, bumalik siya at nagsimulang dumalaw nang regular. Nagsimula siya ng paaralan sa loob ng bilangguan para sa mga bata, at tinuruan ang mga babae na manahi para kumita sila ng kaunting pera. Binasahan niya sila ng Bibliya, at itinuring niya silang mga taong sulit turuan.
Noong 1817, bumuo siya at ang ibang kababaihan ng isang grupo para patuloy na tulungan ang mga babaeng bilanggo. Kalaunan ay dinalaw niya ang mga barkong nagdadala ng kababaihan sa Australia at ipinaglaban ang mas mabuting kalagayan sakay ng barko. Naglakbay siya sa ibang bansa para magsalita tungkol sa mga bilangguan, at kinausap niya ang mga pinuno sa Parliament ng England.
Kung bakit niya ito ginawa
Pinaniwalaan niya ang salita ni Jesus. Sa kuwento niya tungkol sa hari at sa dalawang grupo, pinasalamatan ng hari ang mga taong dumalaw sa kaniya sa bilangguan. Nakatala ito sa Ebanghelyo ni Mateo.
Naging hubad, at inyo akong pinaramtan; ako'y nagkasakit, at inyo akong dinalaw; ako'y nabilanggo, at inyo akong pinaroonan.
Mateo 25:36 · Ang Dating Biblia 1905
Para kay Elizabeth, ang mga babae ng Newgate ang mga taong tinutukoy ni Jesus.
Mula 2002 hanggang 2016, nakalimbag ang mukha niya sa five-pound note ng Bank of England.
Ang ibig sabihin nito para sa atin
Karamihan sa atin ay hindi pa gaanong nakapag-isip tungkol sa mga taong nasa bilangguan. Totoo iyan. Pero isang babaeng may malaking pamilya at abalang buhay ang nagpasyang pumunta at tumingin. Kung gusto mong gumawa ng ganoon, puwede kang magsimula sa maliit: sumulat ng liham, magbigay sa isang grupong naglilingkod sa mga pamilya ng bilanggo, o ihinto na lang ang pagtingin sa mga bilanggo na para bang wala na silang pag-asa. Naniniwala si Elizabeth Fry na walang sinumang hindi naaabot ng pagmamahal ng Diyos, at puwede ka ring maniwala nang ganoon.