Nang makontrol ng mga Nazi, ang partidong namumuno sa Germany, ang France noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, nasa matinding panganib ang mga pamilyang Hudyo. Marami ang sumubok tumakas. Iilang lugar ang handang tumanggap sa kanila.
Sa mataas na kabundukan ng timog France, may isang nayong pumayag.
Isang nayong hindi nakalimot
Nasa isang mataas at malamig na talampas ang Le Chambon-sur-Lignon, napapaligiran ng mga gubat ng pino. Karamihan sa mga tao roon ay Huguenot, mga Protestanteng Pranses. Daan-daang taon bago noon, ang sarili nilang mga ninuno ay tinugis at pinatay dahil sa kanilang pananampalataya. Hindi nila nakalimutan kung ano ang pakiramdam ng mangailangan ng mapagtataguan.
Ang pastor ng nayon ay si André Trocmé. Ang asawa niyang si Magda ay isang praktikal at mainit na babae na nag-aasikaso ng kanilang tahanan at ng malaking bahagi ng gawain. Kasama ng isa pang pastor, si Édouard Theis, ipinangaral nila na dapat tulungan ng mga Kristiyano ang mga taong tinutugis.
Ang katok sa pinto
Ang kuwentong pinakamadalas ikuwento ng mga tao ay nagsisimula sa isang katok sa pinto ng mga Trocmé noong taglamig ng 1940. Isang babaeng takot na takot ang nakatayo sa labas sa niyebe. Hudyo siya at nagtanong kung puwede siyang pumasok. Pumayag si Magda.
Pagkatapos niyon, patuloy na dumating ang mga refugee. Itinago sila ng mga pamilya sa talampas sa mga bahay-bukid, atiko, kamalig at boarding school. Binigyan ng pekeng pangalan ang mga bata at ipinasok sa mga lokal na paaralan. Gumawa ang mga tao ng pekeng papeles at inakay ang mga refugee sa kabundukan papuntang Switzerland. Halos walang sinuman sa lugar ang nagsalita, kahit pinipilit.
Sa loob ng apat na taon, kinupkop ng nayon at ng mga bukid sa paligid nito ang libu-libong tao. Marami sa kanila ay mga batang Hudyo, takot at malayo sa kanilang mga magulang, na nakatagpo ng mga taong handang magmahal sa kanila.
Ang kapalit
Mapanganib ang gawain. Noong 1943, inaresto sina André Trocmé at Édouard Theis at ikinulong sa isang kampo nang ilang linggo. Ang pinsan ni André na si Daniel Trocmé, na nagpapatakbo ng tahanan para sa mga batang refugee, ay inaresto at namatay sa isang kampo ng Nazi noong 1944.
Gayunman, nagpatuloy ang nayon.
Noong 1990, nagbigay ang Yad Vashem, ang alaala ng Israel para sa mga biktima ng Holocaust, ng bihirang parangal sa mga tao sa lugar. Kinilala nito hindi lang ang mga indibidwal, kundi ang buong komunidad, bilang Righteous Among the Nations.
Kung bakit nila ito ginawa
Maraming taganayon ang nagsabi kalaunan na hindi nila itinuring ang sarili na mga bayani. Ang pagtulong ay talagang dapat gawin ng isang Kristiyano. Malinaw itong sinabi ni Jesus.
Sapagka't ako'y nagutom, at ako'y inyong pinakain; ako'y nauhaw, at ako'y inyong pinainom; ako'y naging taga ibang bayan, at inyo akong pinatuloy
Mateo 25:35 · Ang Dating Biblia 1905
Para sa mga tao ng Le Chambon, ang dayuhang nasa pinto ang tinutukoy ni Jesus.
Ang ibig sabihin nito para sa atin
Hindi ito ginawa ng karamihan sa mga simbahan sa Europa. Kailangan nating maging tapat tungkol diyan. Pero ipinapakita ng isang nayon ng mga ordinaryong magsasaka at guro kung ano ang kayang gawin ng isang buong simbahan kapag sama-sama nitong pinasyang sarili nitong pananagutan ang mga dayuhang nasa panganib.
Hindi mo kailangan ng isang buong nayon para magsimula. Kung bubuksan mo ang pinto mo sa isang taong nangangailangan nito, ginagawa mo ang ginawa ni Magda sa isang gabing may niyebe noong 1940.